THOUGHT

फरक फरक छन मान्छेका बिचार यहाँ ।।

कोहि अचानो छन्, कोहि छन् धार यहाँ ।।

नचिनेरै नदेखेरै बाचेका छन् बाँच्नेहरु,

हावाको पनि छैन कुनै आकार यहाँ ।।

मनले चिन्छ, मन मिल्छ र प्रिय लाग्दछ,

गौण हुन्छन् आवरणका श्रङ्गार-पटार यहाँ ।

वास्तविकता के हो बुझ्न गाह्रो हुँदै गयो,

हल्लै हल्लाको पछि चल्याछ बजार यहाँ ।

दौडेपनि घिस्रेपनि पुग्ने मृत्यु सम्म नै हो,

के पाउनलाई किन गर्नुछ हतार यहाँ ।

चित्तै बुझ्दैन कुरा, कतिपय मिल्दै मिल्दैन ।

मानिसको मन सयमा सय मिल्दै मिल्दैन ।

बाबू नडराउ तिमी त देश बचाउन जादैँछौ 

पराजयको डरले विजय मिल्दै मिल्दैन ।

बैँसले व्यस्तता भिराईदियो छोराछोरीलाई

आमाबा'सँग बोल्ने समय मिल्दै मिल्दैन ।

चुनौति हो, झुप्रोमा हुर्केर चम्किन खोज्नु,

हावाहुरीमा टुकीको लय मिल्दै मिल्दैन ।

छुटेको साथ,टुटेको मन र फुटेको भाग्यले

कहाँ मिल्छ जुटेको अभिनय मिल्दै मिल्दैन ।

ऐश आरामले महलमा बस्नेहरुले लेखेको,

पढ्नुस, गरिबीको परिचय मिल्दै मिल्दैन ।

नहोस् पापी मन, निश्चल लागिरहोस् ।

चाहन्छु म माया हरपल लागिरहोस् ।

गन्ध नफेरिओस्, स्वाद नी नफेरिओस्

यही माटो र हिमाल अटल लागिरहोस् 

हारेपनि म एक, हजारौको जीत होस्

आफूँलाई, म आँफू सफल लागिरहोस् ।

झरिरहोस् थोपा, पथ्थर गलिरहोस्,

लाग्नेलाई शीतझैँ कोमल लागिरहोस् ।

यो अमूल्य जिवन, यसरी नै वितोस् 

नमरुन्जेल बाँच्ने तल्तल लागिरहोस् ।

अस्ताउनु पुर्व, उ त्यो परदेशमा, सदा-सदालाई

भनेथ्यो सारी, फेर्दिने इच्छा, थियो आमालाई

हेर्नुस त उ, थकाई मारेर, पुन: दौडिन सक्यो,

बाटो बाटोमा, कसले उभ्यायो, यी चौतारालाई

बाटोमा काडाँ, बिछाउनु अघि, खबर गर्दिनु प्रिय,

ताकि पत्थर, बनाउन सकुँ, म मेरा पैतलालाई

श्रीमान्, खुट्टा, भएरै बैरीले, मेरा खुट्टा तानेका हुन,

अब संरक्षण, गरीयोस् बरु, खुट्टा नभएकालाई

भाच्दियौ लौरो, जुन बाचुन्जेल, बा'को सहारा बन्यो,

सोचेँनौ सहारा, बन्न सक्ला, कयौं बा'जस्तालाई

के होला दिनदुखी गरिबको निम्ति भलाई भन्नुहोस

एउटा त त्यहि हो मन्दिरबाट भगवान नहटाई भन्नुहोस

दुर्गमदेखि राजधानीसम्म सकुशल विरामी ल्याईपुर्याउन,

हेल्लो डाक्टर साहेब ! के खुवाउनपर्छ?दबाई भन्नुहोस्

रुदैँ भनि बुढीले विमानस्थलमा रातो बाकस देखाउदैँ,

के रोज्नुन्छ हजुर `विदेश´ कि `स्वदेश´ रोजाई भन्नुहोस

चेली लुटिदाँका प्रत्यक्ष नजर सत्य भएनन अदालतमा,

तपाइलाई कसले कति दियो र भन्यो,`नाई भन्नुहोस'

सबैको नजरमा राम्रो हुन कहाँ सकिदो रहेछ र हजुर;

हामी मित्र बन्नेकी दुश्मन बनाउनुहुन्छ तपाईं भन्नुहोस्

केही खाँचो छैन, गर्दै नगर्नु परामर्शका कुरा ।

उ जान्दछ दु:ख-पीरका कुरा, हर्षका कुरा।

गहिराई सम्झ, अनि बहुमुल्य मोतीलाई सम्झ,

उचाईमा पुग्नासाथ किन गर्छौ उत्कर्षका कुरा।

कि हुरीमा दियो, कि कर्कलो माथि पानी झैँ हो,

भाव नहुनेसामु मायामोहका कुरा, स्पर्शका कुरा।

सेकेण्ड,मिनेट,घन्टा,दिन,महिना नगन्नेलाई,

ए समय खै के सिकाउछस् वर्ष-वर्षका कुरा।

पत्थरको छाती चिरेर हुर्केको पीपलको अगाडी,

अचम्म लाग्छ, खिर्रोले गर्दा सङ्घर्षका कुरा ।

यादै आईरहे पो हिजो हिजो रहन्छ ॥

विगतका हरेक सम्बन्ध मीठो रहन्छ ॥

सम्झिने बहाना हुनसक्छ कुनै पलमा,

राखिराख तस्बिरहरु चिनो रहन्छ ॥

सेतो कपडा जस्तै हो विश्वास पनि,

दाग लागेपछि कहाँ चम्किलो रहन्छ ॥

प्रिय, तिम्रो प्रेम जीवनमा यसरी रहन्छ

जसरी रुख नढलेसम्म धमिरो रहन्छ ॥

पत्थर हुँ म भने पत्थर नै रहिरहुँ,

जसको नाम लेखिन्छ, दिगो रहन्छ ॥

कोहि सोझो साधारण, कोहि डाँकु डन् छ मान्छे ।।

कोहि त साह्रै पटमूर्ख, कोहि सज्जन छ मान्छे ।।

रिस, राग, डाह, क्रोध मनभरि नै सँगालेर,

जगतकै विवेकी प्राणी मै हुँ भन्छ मान्छे ।।

दुई चार सिढी अरुको आडमा चढ्छ बल्लतल्ल,

अनि आफुले आफुलाई महान सम्झन्छ मान्छे ।।

यहाँ कति अप्ठ्यारो छ, आफ्नै हुँ बुझाउनलाई,

पराई फेरी विना कारण सजिलै बन्छ मान्छे ।।

फलानो यस्तो, फलानो उस्तो जताततै, आखिर

कसैको वास्तै नगरी कतिन्जेल रहन्छ मान्छे ??

सोचेको हौला भगवानले अनायसै निगाह गर्छन ॥

उनले पनि पहिला तिम्रो भाग्यसँग सल्लाह गर्छन ॥

तिमीले जीतेको खबर यहाँ तिमीसितै घर पुग्छ,

हारको खबर दुनियाँले क्षणभरमै प्रवाह गर्छन ॥

ए दिमाग यी आँखालाई एकपटक त सम्झाइदिनु

जुन नसिबमा छैन कहिल्यै त्यहिँ किन चाह गर्छन् ॥

कयौँ चोट खेपेपछि मात्र ढुङ्गा एउटा मूर्ति बन्छ

तब सम्झिनु जब मार हान्ने प्रयास अथाह गर्छन् ॥

फाल्नेहरुले सोच्दै नसोची हिलोमा फालेर गए,

अहिले फुलेको छु कमल बनेर, उनैले डाह गर्छन् ॥

खै त केही सुरसार गरिनौ लगन गइसक्यो ।

दुई एक हुने बिचार गरिनौ लगन गइसक्यो ।

पच्चिस वर्ष म भैसके तिमीनी बीसकी भयौ,

यो वर्ष पनि हतार गरिनौ लगन गइसक्यो ।

उदाएको बैँस तिम्रो, अस्ताउनै लागिसक्यो,

कठै बैँसको उद्दार गरिनौ लगन गइसक्यो ।

तिम्रो रुपले बेहोस् बनी नचलबलाईरहँदा नी,

ए, सिकारी सिकार गरिनौ  लगन गइसक्यो ।

हातमा सिन्दुर बोकेर म प्रतीक्षा गरिरहेको छु,

प्रिय, तिमिले शृङ्गार गरिनौ  लगन गइसक्यो ।

मोड पनि अनेक हुन्छन भुवाहरुको ।।

हावै त हो मार्गदर्शक उडुवाहरुको ।।

दोबाटोमा भेटिएका धेरै दोबाटोमै छुटिगए,

अहँ नहुदोँ रैछ यहाँ भर बटुवाहरुको ।।

केही थप्नलाई केही निकाल्न पर्ने हुन सक्छ,

क्षमता सिमीत हुन्छ प्राय: कुवाहरुको ।।

प्रयास गर,प्रयोग गर,लागू गर व्यवहारमा,

नत्र नतिजा गलत आउछँ हचुवाहरुको ।।

नभेट्दै गन्तव्य मख्ख नपर्नु ए खरायाज्यूहरु,

कहाँ छिट्टो हुन्छ र दौड कछुवाहरुको ।।

चाहेँ होस् गलत नै,चाहे होस् सहि केही लाग्दैन ।

किन कसैकसैलाई आफुभित्र कमि केही लाग्दैन ।

तिमी घोडा चढेर आयौ,उ हत्तपत्त धुरी चढ्न गयो,

बुझिएकै हो डाह गर्नेहरुको अघि केही लाग्दैन ।

आउ ! छर्लङ्ग बुझाउछु तिम्रो र मेरो सम्बन्धलाई,

तिमी टाढीयौ भने संसार जीतेपनि केही लाग्दैन ।

प्रिय, तिमी प्रेमको आखाँले यो प्रेमीलाई हेरीदेउ,

त्यसपछि त गाउँले होस् या सहरी केही लाग्दैन ।

बाचुन्जेल सम्मै त रैछ आँसु र हासोँको लुछाचुडि,

मृत्यु सम्झनुस त मित्र,यो जिन्दगी केही लाग्दैन ।

के का लागि काटाकाट हो, के को लतारपछार हो ।

मृत्यु सम्मको जीवन-यात्रामा किन यति हतार हो ।

कि सबैले जित्नुपर्छ, कि त सबैले हार्नुपर्छ यहाँ,

नत्र, कसैको जित पनि त कसैकसैको हार हो ।

मलाई अरुको मतलब छैन, म बाँच्नुपर्छ भन्नुहुन्छ, 

समानताको भाषा बोल्नेको यो कस्तो बिचार हो ।

तल्लो तलामा भएपनि उ छतमा गएर मात्र बोल्छ, 

महल हुनेहरुसँग क्या, अचम्मको अह‌ङ्कार हो ।

चिन्ता नगर्नु उघाउनेले जति उघाइदिएता पनि, 

भरिने त आखिर आ-आफ्नो क्षमता अनुसार हो ।

देखिनौ परिश्रम,ऋणैऋणको माझमा मात्र देख्यौ ।।

सुखमा आइनौ र त दु:खी याममा मात्र देख्यौ ।।

खुलेर बोल्न कहाँ खुलश्त हुन्छ र दुखेको मुहार

कहिले देख्यौ र स्पष्टता? लाजमा मात्र देख्यौ ।।

देख्नेले त सपना देखे जिम्मेवारी देखे उ सहर छिर्दा,

तिमीले हातमा गुन्द्री,बोरा काँधमा मात्र देख्यौ ।।

अव्यक्त थियो व्यक्त भयो फेरि अव्यक्त हुनेनै छ,

सुस्त,मस्त जिन्दगी उस्को हतारमा मात्र देख्यौ ।।

उ अध्यारोँ छिचोल्नकै लागि जुनकिरी बनेको हो,

तिमीले उज्यालो घामजुनको साथमा मात्र देख्यौ ।।

म फर्केर आउँदीन अब तिम्रो जिन्दगीमा ।

पागलपनले पनि नाघिसक्यो आफ्नो सीमा ।

पुन: माया व्युँताउदिन, जोड्दिन कोहिसँग नाता,

ठेस पुर्याउन्न जानीजानी भैगो आजादीमा ।

विस्तार विस्तार विर्सनेछु म हाम्रो सम्बन्धलाई,

सँगालेर विगतका याद नपठाउनु बाडुल्कीमा ।

हुनु छैन मदन मलाई, हुनु छैन रोमियो पनि,

नहुँ म कहिँ कतैपनि लेखिने प्रेम कहानीमा ।

एउटा अपिल यो पागलको दुनियाँले सुनिदिनु

पिपल सँगै वर अब नरोपिदिनु चौतारीमा !

मौलाउला कि नमौलाउला जिन्दगी,गोडेर आएपछि ।।

खै के सोच्दैछ वेवारिसे यात्रु गन्तव्य,मोडेर आएपछि ।।

जबरजस्ती जस्को चल्थ्यो हिजो अनि अस्तीपनि

के आश भोलि उसैले नेतृत्व,ओडेर आएपछि ।।

छोराछोरीको पोल्टामा न्याय कतिजती पर्यो होला  

भर्खर बाआमाले न्यायलयमा नाता,तोडेर आएपछि ।।

पत्र आयो,जागिर त खायो,उ खुसी होस या दुखी

जग्गा बेची धन बुझाई दुई हात,जोडेर आएपछि ।।

मन्दिर के माग्न गयो खै उ,जहानसङ्गै अत्तर छर्केर

आफ्नै बाबु आमालाई वृद्धाश्रम,छोडेर आएपछि ।।

आजकल जसोतसो दिन फाल्ने, बानी हुँदै छ।

मेरो दिनचर्या यहाँ सबैलाई, कहानी हुँदै छ ।

भैगो साथी भो नसोधीदेउ मेरो हालखबर,

यहाँ प्राण पनि शरिरसगँ, बैमानी हुँदै छ ।

बाहिर नदेखिने तिमीले, दिलमा बनाएको घाउ ,

खाता बसेर हाम्रो नाताको, निशानी हुँदै छ ।

नाई ! पर्दैन रोक्नलाई,देउ यी आशुँ बग्न देउ,

आखामा सजाको झुटो आश, पानी हुँदै छ।

भो नडराऊ ! तिमी, मुटुको तिव्र धड्कन सुनेर,

भित्र त तिम्रै यादहरुको, ढुवानी हुँदै छ ।

विज्ञलाई मुर्खले बाटो देखायो, तिमिलाई देखेर

मुर्दाले पनि शिर उठायो, तिमिलाई देखेर

अचम्म र चमत्कारले सीमा नाघिसक्यो यहाँ 

ढुङ्गे मुर्तिले आँखा खुलायो, तिमिलाई देखेर

माथि लोकमा भगवानहरु अलमल्लमा परे अरे

जब चित्रकारले तस्वीर बनायो, तिमिलाई देखेर

मधहोसीमै झुमेका छन यो धर्तिका सबैसबै

घाम मुस्कुरायो जुन लजायो, तिमिलाई देखेर

हो, हिजोआज मन्दिरहरु पनि अचम्ममा छन्

जब साधुले खरानी मेटायो, तिमिलाई देखेर

अन्धकार हुन्छ, के गर्नु उज्यालो पनि आउनुपर्छ !!

बाध्यता हो छाना छाउँदा चुहिनेगरी छाउनुपर्छ !!

चाहेर पनि चर्को स्वर यहाँ गर्न सकिदैन महोदय

समय गाउँछ जुन लयले, उहि लयमा गाउनुपर्छ !!

वर्तमानले भविष्यसँग यतिसम्म त भन्न सकोस्

मेरा दुखेका हर बिगतले क्षतिपूर्ति पाउनुपर्छ !!

विन्ती छ, यो वास्तविक खुसी कैद गर्दिनुहोला 

नत्र फगत हाँस्न मात्र पनि काउकुति लाउनुपर्छ !!

ढुङ्गा त हो,कदापी नसोच्नु ढुङ्गा नै रहिरहला

जुनदिन कुदिन्छ ईश्वरको रूप, पुज्न धाउनुपर्छ !!

जे जे हुनेछ यहाँ एकदम ठीक हुनेछ ।

हामी दुईको दुरी झन् झन् नजिक हुनेछ ।

विश्वास हामीमा बलियो छ,भर झनै दह्रो,

दैनिक पर्दैन भेटघाट यहाँ मासिक हुनेछ ।

प्रविधिले उछाल हाने पनि प्रेम पत्रबाटै,

यो शताब्दिमा हाम्रो माया युनिक हुनेछ ।

डेटिङ बस्न छ स्पेशल आफ्नै रोधी साझँ,

सुन्दा सबैलाई यो कहानी मौलिक हुनेछ ।

छुट्टीनु पर्दैन अरुजस्तो, रुनु पर्दैन हामी

सब परिवारको सहमती मुताविक हुनेछ ।

सोचिन्छ एउटा तर गर्दा अर्कै गरिन्छ भन्छन ।।

अनि जिन्दगी सोचे जस्तो त हुदोँरहिन्छ भन्छन ।।

बर्षौ खोली उँधै बगिरह्यो, फर्किदैँ फर्किएन, 

मान्छेहरु अझै बाह्र बर्षमा त फर्किन्छ भन्छन ।।

वर्तमानमै उज्यालो देखिन्छ देखिन्न थाछैन,

भन्नेहरु, भविष्य पनि छर्लङ्ग देखिन्छ भन्छन ।।

छन् सागरले प्यास मेटाउन नसक्नेहरु पनि,

कोहि शितका थोपाले प्यास मेटिन्छ भन्छन ।।

हार्नेहरु हुन, एउटा छेउसँग पनि डराईरहने,

जित्नेहरुले त पुरै संसार जितिन्छ भन्छन ।।

यात्रा जारी नै छ, टुङ्गिएको छैन ।

नदि बग्दैछ, सागर भेटिएको छैन ।

प्रिय, तिम्रो प्रवेश त यसरी भैदियो कि,

आफ्नो खुसीले मुटु धड्किएको छैन ।

जुन दिन मनले म माथी नै प्रश्न उठायो,

त्यो दिनदेखि म को हुँ सम्झिएको छैन ।

पाइदैन जस्तोसुकै प्रयासहरु गर्दा पनि,

जुन कुरा यो भाग्यमा लेखिएको छैन ।

उध्रीएपछि सझिरहन बहुत गाह्रो हुन्छ,

धन्न तिम्रो जीन्दगी त उध्रीएको छैन ।

गरिब हुँ म भन्ने थाहा नहुन यो संसारलाई ।

महोदय मैले सँगाल्न पर्ला कति हजारलाई ।

उ हातमा ठेला लुकाएर पदक उचालिरहेछ,

दुनियाँ कारण बनाईरहेछ ठुलो निधारलाई ।

अहँ अघाउदैन त्यो ऐना म ठोकुवा गर्दिन्छु,

जसले देखाउन पाइरहेछ तिम्रो मुहारलाई ।

परिभाषा अभावले फरक बनाइदिन सक्छ, 

नत्र किन भन्छन कोहि घर हो ओडारलाई ।

लामो श्वास फेरेर बाबू सधैँको लागि निदाए,

छोरो सुम्पिएर आएपछि दुबई, कतारलाई ।

उस्तै रहदैँनन् इच्छा चाहना पाइसकेपछि

भोक कहाँ भोकाउँछ र अघाईसकेपछि ॥

स्वार्थीको नाममा यतिसम्म हुदाँरहेछन् मान्छे

लौरी बिर्सिन्छन् उकालो कटाईसकेपछि ॥

अत्यार नमेटिदैँ फर्केर गईहाल्यौ किन तिमी,

एक्कैछिन त बस्नुपर्छ नि आइसकेपछि ॥

कसले गन्छ तपाईलाई रित्तो हात फर्किदा,

नतिजा लिएर फर्कनुस यार धाइसकेपछि ॥

जे सिकायौ त्यहिँ नै सिके, सम्झिरहन्छु मात्र

बिर्सिन पनि सिकाउनुपर्थो सिकाईसकेपछि ॥